محمد حسين مختارى مازندرانى
58
فرهنگ اصطلاحات اصولى ( فارسى )
اصل عملى موضوعى اصل عملى موضوعى صرفا بيانگر موضوع حكم است . از قبيل اصالة الصحّه و اصالة الحرّيه و امثال آن . لازم به ذكر است برخى از اصول هم در جهت اثبات حكم بوده و هم در جهت بيان موضوع يعنى در هر دو مورد بهكار مىروند . نظير اصالة الطهاره ، اصالة الحلّ و مانند اينها . اصل لزوم هرگاه اين عنوان دربارهء عقدى بهكار رود معنايش اين است كه التزام بدان واجب بوده و غير قابل فسخ است و اصولا قوام عقد لازم ، به همين امر است مگر اينكه اسبابى چون خيارات باعث انفساخ و برهم زدن آن گردد ، البته اين به جعل شارع است كه در خارج از ماهيّت عقد قرار دارد . اصل مثبت هرگاه مستصحب داراى امر شرعى يا ترتّب اثر شرعى باشد ، مسلّما استصحاب مؤثّر خواهد بود و گرنه هيچ اثر و اعتبارى بر آن بار نمىشود . به تعبير ديگر استصحاب در وقتى جريان دارد كه احكام شرعى بر مستصحب مترتّب گردد نه آثار عقلى و تكوينى و امثال آن .